سرمقاله؛ الماسي درخشان بر تارك روزنامه

امروزنامه – 23/04/1389

روزنامه‌نگاري فارغ از آنكه يك شغل قلمداد شود هنر نيز محسوب مي‌شود و نياز به دقت، سرعت و هوشمندي دارد.

اما يكي از موارد يا لوازم و فاكتورهايي كه يك روزنامه را  از روزنامه‌هاي ديگر متمايز كرده و آن را از هر حيث در ميان روزنامه‌هاي طراز اول قرار مي‌دهد، يادداشت يك روزنامه است كه اساتيد علم ارتباطات و اهل فن نام سرمقاله را براي آن انتخاب كرده‌اند.

سرمقاله از آن جهت كه ديدگاه رسمي روزنامه را درباره مهم‌ترين خبر يا واقعه روز منعكس مي‌سازد، مانند الماسي است كه بر تارك روزنامه مي‌درخشد.

از اين‌رو در روزنامه‌هاي وزين و معتبر، معمولا خبرنگاران ممتاز و برجسته و آگاه به اطلاعات روز و فن نگارش را براي نوشتن سرمقاله كه در مقام بيان ديدگاه روزنامه است انتخاب مي‌كنند. البته اغلب بدين گونه است كه دبيران بخش‌هاي مختلف روزنامه را جهت نوشتن اين رفيع‌ترين يادداشت روزنامه برمي‌گزينند و طبق يك سنت ديرين وظيفه نوشتن يادداشت روز از مهم‌ترين يا جذاب‌ترين خبر روز را به آنان محول مي‌كنند.

صرف‌نظر از اين نگاه، ديدگاه ديگري نيز وجود دارد و آن اين است كه انتشار روزانه سرمقاله نشان از آن دارد كه افراد فرهيخته‌اي در يك مؤسسه فرهنگي كه با نام يك روزنامه انتشار مي‌يابد فعاليت دارند و خود درباره آنچه مي‌نويسند مي‌انديشند و صاحب‌نظرند.

نگارش سرمقاله تحت عنوان مقاله اول يا يادداشت روز،  صرف‌نظر از تأثيرات مثبت بيروني، تأثيرات مثبت درون سازماني نيز در روزنامه‌ها دارد. از مهم‌ترين تأثيرات آن مي‌توان به ايجاد يك رقابت پايدار ميان خبرنگاران روزنامه اشاره كرد چرا كه آنان براي نوشتن سرمقاله كه آيينه تمام نماي روزنامه است و مهم‌ترين بخش آن را تشكيل مي‌دهد، بهتر و به‌گونه‌اي فعال‌تر با يكديگر به رقابت خواهند پرداخت و از سويي ديگر تلاش خواهند كرد تا با افزايش كيفيت در صفحاتي كه در آن مشغول به كار هستند، امتياز نوشتن سرمقاله را كسب كنند. اين خود باعث ارتقاي كيفي مطالب و حتي ايجاد ستون‌هاي روزانه يادداشت در خود صفحات داخلي نشريه نيز خواهد شد.

سرمقاله نه تنها هويت بخش روزنامه كه منعكس‌كننده ديدگاه رسمي افراد يك جامعه نسبت به اخبار روز نيز محسوب مي‌شود. نگارش سرمقاله در ابعاد وسيع‌تر مي‌تواند به رشد و شكوفايي نقد و رقابت سياسي در جوامع نيز كمك كند چرا كه سرمقاله‌هاي روزنامه را اغلب نقادان صاحب‌نظر مي‌خوانند و بعضا در روزنامه‌‌اي كه با آن همكاري دارند مقاله‌اي انتقادي يا اصلاحي بر سرمقاله پيشين خواهند نوشت كه اين خود از اسباب ايجاد تعامل ميان قشر مطبوعاتي نيز خواهد بود و باعث خواهد شد تا روزنامه‌ها علاوه بر ارتباط دو جانبه با مخاطبان خويش همين نوع ارتباط را نيز با مطبوعات ديگر داشته باشند كه اين خود مي‌تواند بر رشد و شكوفايي فرهنگي و بالندگي سياسي در جوامع بيفزايد و مبنايي جهت تعامل و رقابت سالم در جامعه شود.

منبع: همشهری آنلاین / آرش نهاوندی